Jaki podatek od darowanego mieszkania trzeba zapłacić? W Polsce przekazywanie nieruchomości w formie darowizny jest powszechną praktyką, szczególnie wśród bliskich członków rodziny, ale warto znać zasady, które regulują ten proces. W niniejszym artykule wyjaśnimy, jakie podatki wiążą się z otrzymaniem i ewentualną sprzedażą darowanego mieszkania oraz kiedy można skorzystać z ulg, by uniknąć niepotrzebnych kosztów. Dzięki temu dowiesz się, jak mądrze zarządzać swoim nowym majątkiem i uniknąć przykrych niespodzianek.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jaki podatek od darowanego mieszkania trzeba zapłacić przy otrzymaniu darowizny?
- Podatek od sprzedaży darowanego mieszkania – kiedy i ile trzeba zapłacić?
- Procedury i obowiązki formalne związane z darowizną i sprzedażą darowanego mieszkania
Jaki podatek od darowanego mieszkania trzeba zapłacić przy otrzymaniu darowizny?
Otrzymanie mieszkania w darowiźnie wiąże się z obowiązkami podatkowymi. Choć darowizna jest teoretycznie bezpłatna, podatek od darowanego mieszkania może stanowić obciążenie, szczególnie gdy obdarowany nie należy do najbliższej rodziny. Darowizna nieruchomości podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, a przekazanie mieszkania musi być dokonane w formie aktu notarialnego. Brak tej formy sprawia, że darowizna jest nieważna. Obowiązek podatkowy powstaje w momencie przyjęcia darowizny, nie w chwili podpisania aktu notarialnego. Ważna jest również wysokość podatku, który zależy od pokrewieństwa pomiędzy darczyńcą a obdarowanym. W ustawie wyróżnia się trzy grupy podatkowe oraz zerową grupę podatkową, która obejmuje najbliższą rodzinę. Każda z grup ma przypisaną kwotę wolną od podatku, poniżej której nie trzeba płacić podatku:
- I grupa podatkowa: małżonkowie, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo, teściowie, zięciowie i synowe. Kwota wolna: 36 120 zł.
- II grupa podatkowa: dalsi krewni, np. wujostwo, kuzynostwo. Kwota wolna: 27 090 zł.
- III grupa podatkowa: osoby niespokrewnione, w tym znajomi czy osoby prawne. Kwota wolna: 5 733 zł.
Dla najbliższej rodziny (zerowa grupa podatkowa) możliwe jest całkowite zwolnienie z podatku, pod warunkiem zgłoszenia darowizny w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania. Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje koniecznością zapłaty podatku. Jeśli wartość darowanego mieszkania przekroczy kwotę wolną, obdarowany musi zapłacić podatek, którego wysokość zależy od grupy podatkowej oraz nadwyżki wartości mieszkania ponad kwotę wolną. Stawki progresywne wynoszą:
- I grupa podatkowa:
- do 10 278 zł: 3%
- 10 278 zł – 20 556 zł: 308,30 zł + 5% od nadwyżki
- powyżej 20 556 zł: 822,20 zł + 7% od nadwyżki
- II grupa podatkowa:
- do 10 278 zł: 7%
- 10 278 zł – 20 556 zł: 719,50 zł + 9% od nadwyżki
- powyżej 20 556 zł: 1 644,50 zł + 12% od nadwyżki
- III grupa podatkowa:
- do 10 278 zł: 12%
- 10 278 zł – 20 556 zł: 1 233,40 zł + 16% od nadwyżki
- powyżej 20 556 zł: 2 877,90 zł + 20% od nadwyżki
Warto także pamiętać, że jeśli darowizn było kilka w ciągu ostatnich 5 lat, ich wartość sumuje się, co może doprowadzić do obowiązku zapłaty podatku.
Podatek od sprzedaży darowanego mieszkania – kiedy i ile trzeba zapłacić?
Sprzedaż darowanego mieszkania może wiązać się z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego, szczególnie jeśli transakcja ma miejsce przed upływem tzw. pięcioletniego okresu karencji. Oznacza to, że sprzedaż nieruchomości przekazanej w darowiźnie bez podatku jest możliwa dopiero po 5 latach od końca roku, w którym darowizna miała miejsce. Jeśli sprzedaż nastąpi wcześniej, trzeba zapłacić 19% podatku od dochodu. Dochód to różnica między ceną sprzedaży a wartością mieszkania w momencie darowizny, powiększoną o koszty związane z transakcją, np. opłaty notarialne, koszty pośrednictwa czy wydatki na remont. Wartość mieszkania w momencie darowizny jest określona w akcie notarialnym. Jeżeli sprzedaż odbywa się przed upływem 5 lat i cena sprzedaży jest wyższa od wartości darowizny, różnica stanowi podstawę opodatkowania. Można jednak pomniejszyć ją o uzasadnione koszty, takie jak:
- opłaty notarialne,
- pośrednictwo w sprzedaży,
- koszty remontu (dokumentowane fakturami).
Istnieje możliwość uniknięcia podatku, jeśli sprzedaż darowanego mieszkania nastąpi przed upływem pięciu lat, a uzyskane środki zostaną przeznaczone na cele mieszkaniowe. Aby skorzystać z ulgi mieszkaniowej, konieczne jest przeznaczenie pieniędzy na:
- zakup innego mieszkania lub domu,
- budowę domu,
- spłatę kredytu hipotecznego,
- adaptację lokalu na cele mieszkaniowe.
Ulga mieszkaniowa pozwala na uniknięcie obowiązku zapłaty podatku, jednak wymaga spełnienia określonych warunków i terminów, m.in. złożenia zeznania podatkowego na formularzu PIT-39. W przypadku niewykorzystania całej kwoty na cele mieszkaniowe w ciągu trzech lat, należy zapłacić proporcjonalną część podatku.
Procedury i obowiązki formalne związane z darowizną i sprzedażą darowanego mieszkania
Otrzymanie mieszkania w drodze darowizny wiąże się z obowiązkami formalnymi. Jednym z najważniejszych kroków jest zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego, szczególnie gdy darczyńca należy do zerowej grupy podatkowej. Należy wówczas złożyć formularz SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od otrzymania darowizny. Niedotrzymanie terminu skutkuje utratą prawa do zwolnienia i koniecznością zapłaty podatku. Do procedury darowizny mieszkania potrzebny jest także akt notarialny, który poświadcza przekazanie nieruchomości. W przypadku sprzedaży mieszkania wymagane będą dodatkowe dokumenty, takie jak:
- akt notarialny darowizny,
- numer księgi wieczystej,
- zaświadczenie z urzędu skarbowego o braku zaległości podatkowych,
- zgoda darczyńcy na sprzedaż, jeśli tak została określona w akcie darowizny.
Warto również pamiętać o kosztach notarialnych, takich jak taksa notarialna (od 0,2% do 3% wartości nieruchomości), opłaty sądowe oraz dodatkowe koszty związane z pośrednictwem w sprzedaży. Przy sprzedaży mieszkania warto rozważyć skup nieruchomości w Trójmieście, co może być szybszym rozwiązaniem, niż tradycyjna sprzedaż. Dzięki właściwej dokumentacji i zrozumieniu procedur można uniknąć opóźnień i problemów formalnych, co ułatwia dalszą sprzedaż nieruchomości. Warto skorzystać z pomocy notariusza lub doradcy podatkowego, aby upewnić się, że wszystkie obowiązki zostały spełnione i proces darowizny oraz sprzedaży przebiegł bez komplikacji. W przypadku zainteresowania sprzedażą mieszkania, warto zapoznać się z ofertą: Trójmiasto mieszkania na sprzedaż. Dla tych, którzy szukają szybkiej sprzedaży, opcja szybka sprzedaż mieszkania może być idealnym rozwiązaniem.
